Njegoš i Beč: Gde počivaju prinčevi Mirko i Danilo Petrović Njegoš

Na 175. godišnjicu smrti Petra II Petrovića Njegoša podsećamo na jednu manje poznatu vezu dinastije Petrović Njegoš sa Bečom. Na srpskoj pravoslavnoj parceli 68b Centralnog groblja u Beču sahranjeni su crnogorski prinčevi Mirko i Danilo Petrović Njegoš, sinovi poslednjeg crnogorskog kralja Nikole.

Vladika Petar II Petrović Njegoš preminuo je na današnji dan, 31. oktobra 1851. godine. O životu, književnom delu i boravku u Beču vladike Petra II već smo pisali. Nekoliko decenija kasnije, poslednje počivalište su upravo u Beču pronašli crnogorski prinčevi Mirko i Danilo Petrović Njegoš.

Njegoš je sahranjen na Lovćenu, ali je Beč postao mesto počivanja dvojice prinčeva iz kasnijeg vladarskog ogranka porodice Petrović Njegoš. Njihova priča vodi nas do srpske parcele 68b na Bečkom centralnom groblju.

Srpska parcela 68b: Više od jednog veka istorije Srba u Beču

Srpska crkvenoškolska opština Svetog Save osnovana je 1860. godine, a Saborni hram Svetog Save, završen je 1893. godine. Razvojem crkvenog i društvenog života javila se i potreba za posebnim prostorom za sahranjivanje.

Srpska crkvena opština dobila je parcelu na Centralnom groblju 1904. godine. Njeno osvećenje obavljeno je 22. maja iste godine, a obred je izvršio dalmatinski episkop dr Nikodim Milaš.

Episkop Milaš zabeležio je ovaj događaj u svojoj autobiografiji. Naveo je da je zemljište na Centralnom groblju, namenjeno srpskom groblju, osveštao u 11 časova pre podne. Obredu je prisustvovao veliki broj opštinara, muškaraca i žena, a među prisutnima bio je i dr Vuić, srpski poslanik na Bečkom dvoru, sa svojim sekretarom.

Na Bečkom centralnom groblju tokom više od jednog veka sahranjeno je hiljade osoba srpskog porekla, a između ostalog i dva člana srpske vladarske dinastije Petrović Njegoš iz Crne Gore.

Princ Mirko Petrović Njegoš: Od Cetinja do Beča

Princ Mirko Petrović Njegoš rođen je na Cetinju 5. aprila 1879. godine. Bio je sin crnogorskog kralja Nikole I Petrovića Njegoša i pripadao je užem krugu vladarske porodice. Nosio je titulu velikog vojvode zetskog i grahovskog.

Oženio se Natalijom Konstantinović, sa kojom je imao petoro dece.

Početak Prvog svetskog rata i austrougarska okupacija Crne Gore 1916. godine promenili su život porodice. Kralj Nikola i deo porodice otišli su u izgnanstvo, dok je Mirko ostao u zemlji. Nakon okupacije bio je zarobljen i interniran, a njegovo zdravstveno stanje se pogoršalo.

Zbog bolesti je prebačen na lečenje u Beč, u sanatorijum Löw. Umro je 3. marta 1918. godine, ne dočekavši završetak rata. Imao je 38 godina.

Sahranjen je na srpskoj parceli 68b Bečkog centralnog groblja. Njegova grobnica predstavlja jedan od tragova dramatičnih događaja koji su zadesili crnogorsku vladarsku porodicu tokom Prvog svetskog rata.

Princ Danilo Petrović Njegoš: Naslednik crnogorskog prestola u izgnanstvu

Na istoj parceli počiva i princ Danilo Petrović Njegoš, rođen 17. juna 1871. godine na Cetinju. Bio je najstariji sin kralja Nikole i naslednik crnogorskog prestola.

Danilo je imao važnu ulogu u crnogorskom političkom i vojnom životu. Tokom Prvog balkanskog rata komandovao je Zetskim odredom. Nakon austrougarske okupacije Crne Gore 1916. godine napustio je zemlju zajedno sa ocem i delom porodice.

Nestankom crnogorske države kao samostalne kraljevine promenio se i položaj dinastije Petrović Njegoš.

Posle smrti kralja Nikole 1921. godine, Danilo je proglašen kraljem Crne Gore u izgnanstvu. Međutim, već šest dana kasnije odrekao se te titule u korist svog sinovca Mihaila Petrovića Njegoša, sina princa Mirka.

Danilo je ostatak života proveo izvan Crne Gore. Preminuo je u Beču 24. septembra 1939. godine, u sanatorijumu Kotek. Sahranjen je na parceli 68b Bečkog centralnog groblja, gde počiva i njegov brat Mirko.

Tako su dvojica sinova poslednjeg crnogorskog kralja svoje poslednje počivalište pronašla u gradu koji je tokom više decenija bio važan politički, diplomatski i kulturni centar srednje Evrope.

Grobnice Petrovića Njegoš i očuvanje istorijskog nasleđa

Grobovi prinčeva Mirka i Danila, obnovljeni su zahvaljujući angažovanju srpske dijaspore tokom devedesetih godina 20. veka. Oni predstavljaju materijalno svedočanstvo o izgnanstvu dinastije i kraju jedne epohe.

Pitanje očuvanja grobova članova dinastije Petrović Njegoš razmatrano je i u Crnoj Gori. Vlada Crne Gore je 2018. godine razmatrala mogućnost prenosa posmrtnih ostataka pojedinih članova dinastije sahranjenih u inostranstvu na Cetinje. Među njima su bili i princ Mirko i princ Danilo.

Ipak, njihove grobnice ostale su na parceli 68b, u okviru srpskog groblja u Beču. Njihovo prisustvo na ovom mestu svedoči i o istorijskim vezama dinastije Petrović Njegoš sa srpskom zajednicom u austrijskoj prestonici.