Jedini južni Sloven koji je postao feldmaršal Habzburške monarhije: Svetozar Borojević počiva na Centralnom groblju u Beču

Srbi iz Vojne krajine dali su Habzburškoj monarhiji hiljade vojnika i stotine oficira, a jedan od njih stigao je do samog vrha vojne hijerarhije

Istorija Austrougarske monarhije se ne može posmatrati bez ogromnog doprinosa Srba sa prostora Vojne krajine. Tokom vekova, upravo su krajiški Srbi predstavljali jednu od najvažnijih vojnih snaga Habzburške monarhije. Hiljade vojnika i stotine oficira srpskog porekla ratovale su pod zastavom Beča, čuvajući granice carstva od Osmanlija i učestvujući u gotovo svim velikim evropskim sukobima.

U početku su Srbi bili vojnici i niži oficiri, a kako je vreme odmicalo, položaj se drastično menjao. Školujući se na prestižnim vojnim akademijama širom Monarhije, pojedini Srbi postajali su generali, komandanti armija i nosioci najviših carskih odlikovanja. Vrhunac je predstavljao Svetozar Borojević von Bojna.

Grob slavnog feldmaršala nalazi se odmah pored monumentalne crkve Karla Boromeusa u Beču

Na bečkom Centralnom groblju, jednom od najvećih i najpoznatijih grobalja Evrope, među hiljadama istorijskih grobnica i spomenika, počiva čovek kojeg vojni istoričari i danas nazivaju jednim od najvećih defanzivnih stratega Prvog svetskog rata, feldmaršal Svetozar Borojević von Bojna. Bio je jedini južni Sloven koji je dostigao čin feldmaršala u Austrougarskoj monarhiji.

Njegov grob nalazi se u „Novim arkadama“, odmah desno od monumentalne crkve Svetog Karla Boromeusa na bečkom Centralnom groblju, pod rednim brojem 62.

Od dečaka iz Vojne krajine do najvišeg vojnog čina Monarhije

Svetozar Borojević rođen je 1856. godine u mestu Umetić, na prostoru tadašnje Vojne krajine Austrijskog carstva. Poticao je iz porodice oficira, a vojnički put započeo je veoma rano kroz kadetske škole i vojne akademije u tadašnjoj Austrougarskoj.

Njegova karijera bila je gotovo filmska. Napredovao je brzo kroz hijerarhiju, služio širom Monarhije, predavao taktiku na čuvenoj Terezijanskoj vojnoj akademiji u Viner Nojštatu i važio za jednog od najobrazovanijih oficira svog vremena.

Godine 1913. unapređen je u čin generala pešadije, a tokom Prvog svetskog rata postao je simbol otpora italijanskim ofanzivama na frontu reke Soče (Isonzo). Upravo zbog tih bitaka dobio je nadimak „Lav sa Soče“.

Čovek koji je zaustavio Italijane

Borojević je komandovao austrougarskim snagama na frontu na reci Soči, gde je uspeo da odbije čak jedanaest italijanskih ofanziva, uprkos brojčano nadmoćnijem protivniku. Njegove vojne taktike i sposobnost organizacije odbrane ušle su u istorijske udžbenike.

Istoričari ga opisuju kao jednog od najboljih defanzivnih vojskovođa Prvog svetskog rata, dok su ga vojnici obožavali i zvali „naš Sveto“.

Za vojne zasluge odlikovan je prestižnim Ordenom Marije Terezije, a 1. februara 1918. godine unapređen je u čin feldmaršala, najviši vojni čin Austrougarske monarhije. Time je postao prvi i jedini južni Sloven sa tim zvanjem.

Posle Velikog rata: Zaboravljen od svih

Nakon raspada Austrougarske i završetka Prvog svetskog rata, Borojević je pokušao da svoje iskustvo ponudi novostvorenoj Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca. Međutim, njegova ponuda nije prihvaćena.

Poslednje godine života proveo je u Koruškoj, gde je i preminuo 23. maja 1920. godine. Njegovi posmrtni ostaci kasnije su preneti u Beč, na Centralno groblje, gde mu je grob obezbedio poslednji austrougarski car Karl I.

Na njegovoj sahrani okupile su se hiljade bivših oficira Austrougarske vojske, što dovoljno govori o poštovanju koje je uživao među savremenicima.

Grob koji danas posećuju Srbi, Austrijanci i ljubitelji istorije

I više od jednog veka nakon smrti, grob Svetozara Borojevića ostaje mesto koje posećuju poštovaoci vojne istorije, Srbi iz dijaspore, Austrijanci, ali i brojni turisti zainteresovani za istoriju Prvog svetskog rata. Njegova životna priča ostaje simbol jednog vremena u kojem su vojni talenti sa Balkana ostavljali dubok trag u evropskoj istoriji.

Bez obzira na različita tumačenja njegovog identiteta i dela kroz istoriju, činjenica ostaje ista, da je Svetozar Borojević von Bojna bio jedan od najznačajnijih vojskovođa, koje su Srbi iznedrili.