Opasna bolnička gljivica razvila otpornost na sve glavne lekove

Zdravstveni stručnjaci zabrinuti su zbog nove gljivice otporne na sve glavne grupe antifungalnih lekova. Reč je o patogenu Candidozyma auris, ranije poznatom kao Candida auris, koji se već smatra ozbiljnom pretnjom u bolničkim sistemima širom sveta, piše Science Alert.

Otkako je prvi put identifikovana 2009. godine, proširila se u više od 60 zemalja. Izaziva bolničke i invazivne infekcije, kod kojih stopa smrtnosti može dostići između 30 i 50 odsto. Zbog otpornosti na lekove i lakog širenja, Svetska zdravstvena organizacija ju je još 2022. svrstala u grupu gljivičnih patogena najvišeg prioriteta.

Potpuna otpornost zabeležena u Africi

Novi rad opisuje soj čiji su testovi potvrdili otpornost na sve četiri glavne grupe antifungalnih lekova. Izolat potiče od 28-godišnje pacijentkinje koja je posle operacije u bolnici u Najrobiju u Keniji razvila infekciju rane. To je prvi takav slučaj u Africi.

Naučnici soj nazivaju panrezistentnim, što znači da je otporan na sve uobičajene antimikotike, uključujući flukonazol, kaspofungin, mikafungin, amfotericin B i flucitozin. Takva otpornost je izuzetno retka. Kenijski izolat je prvi panrezistentni slučaj C. auris u Africi i tek drugi u svetu. Prethodni je dokumentovan 2022. u Njujorku, prenosi Politika.

Nezavisan razvoj otpornosti

Sekvenciranjem genoma otkrivene su mutacije povezane s otpornošću: na genima ERG11 i CDR1 (azoli), FKS1 (ehinokandini) i FUR1 (flucitozin). Mutacije se razlikuju od onih u njujorškom soju, što ukazuje da je potpuna otpornost mogla nastati nezavisno, a ne prenosom iz SAD, iako ni to nije isključeno.

Nije utvrđeno da li je ranije uzimanje antimikotika uticalo na razvoj otpornosti: pacijentkinja ih je primala, ali podaci o dozama i trajanju terapije nisu dovoljni za direktnu vezu.

Autori otkriće smatraju zabrinjavajućim, posebno za regione sa ograničenim pristupom novijim lekovima, i upozoravaju na rastuću pretnju neizlečivih gljivičnih infekcija. Pozivaju na stroži genomski nadzor i brzu dijagnostiku kako bi se sprečilo širenje visokootpornih sojeva u bolnicama, prenosi Sputnjik.

Iako je ovaj soj za sada vrlo redak, pokazao je sposobnost širenja u bolnici, sticanja otpornosti i evolucije kao odgovora na lečenje. Istraživanje je objavljeno u časopisu Scientific Reports.