Parlament usvojio odluku da Ukrajinci koji nisu ispunili vojnu obavezu ne mogu dobiti boravak u Austriji

Austrijski parlament danas je usvojio izmenu Uredbe o raseljenim licima, koja uvodi nova pravila za državljane Ukrajine, koji nisu ispunili vojnu obavezu u Ukrajini.

Prema odluci, Ukrajincima koji nisu ispunili vojnu obavezu u Ukrajini, zbog čega im je bio onemogućen izlazak iz zemlje, više se neće odobravati pravo boravka u Austriji. To se odnosi na lica koja dolaze u Austriju nakon jula ove godine.

Pored toga, Ukrajincima koji već uživaju privremenu zaštitu u nekoj drugoj državi članici EU, status zaštite u Austriji više neće biti dodeljivan.

Prema rečima ministra unutrašnjih poslova Gerharda Karnera, cilj ove mere je sprečavanje dvostrukog ostvarivanja prava i pogodnosti koje proizilaze iz takvog statusa zaštite.

Ipak, status zaštite za raseljene Ukrajince u Austriji ostaje na snazi, a na nivou EU, on je nedavno produžen za još godinu dana, odnosno do 4. marta 2028. godine.

Uredba o raseljenim licima zasniva se na Direktivi EU o privremenoj zaštiti, koja je aktivirana nakon početka rata Rusije protiv Ukrajine. Od tada je posebno pravo boravka za Ukrajince u Austriji i drugim zemljama EU više puta produžavano, poslednji put putem odluke EU, kojom je produženo za još godinu dana, do 4. marta 2028. godine.

Ovo pravo boravka podrazumeva i druga prava, kao što su pristup osnovnim vidovima socijalne pomoći i olakšan pristup tržištu rada.

Pored ograničenja za lica koja podležu vojnoj obavezi i odredbi kojima se sprečava „dvostruka zaštita“ (ostvarivanje zaštite u više od jedne jurisdikcije), izmenjena uredba sada takođe olakšava Ukrajincima prelazak na standardni status boravka. Oni koji odluče da se odreknu svog statusa raseljenog lica mogu, ispunjavanjem neophodnih uslova, dobiti dozvolu boravka u skladu sa Zakonom o naseljavanju i boravku.

Prema obrazloženju Ministarstva unutrašnjih poslova, od početka rata 147.022 osobe u Austriji potpale su pod režim zaštite za raseljena lica, pri čemu su oko trećinu činila deca. Na dan 1. avgusta 2026. godine, 91.559 ljudi imalo je aktivan status raseljenog lica, od kojih je 25.600 primalo osnovnu socijalnu pomoć.

Vlada procenjuje da će produženje ovog statusa zaštite dovesti do troškova od 174,5 miliona evra za budžet Austrije.

Izmeni uredbe usprotivila se Slobodarska partija Austrije (FPÖ). Poslanik Christian Hafenecker postavio je pitanje da li će nadležni austrijski organi biti u stanju da provere da li je ukrajinski državljanin uredno ispunio svoje vojne obaveze u Ukrajini.

Opisujući Ukrajinu kao „jednu od najkorumpiranijih zemalja na svetu“, izneo je pretpostavku da bi se moglo pojaviti crno tržište službenih dokumenata.

„Otvaramo vrata zloupotrebama“, tvrdi Hafenecker. Pored toga, Hafenecker je postavio pitanje zašto vlada predviđa dolazak još 15.000 raseljenih lica i kritikovao ukupne troškove njihovog zbrinjavanja.

Naveo je da bi produženje uredbe o raseljenim licima za godinu dana rezultiralo dodatnim troškovima od ukupno 290 miliona evra za saveznu vladu i pokrajine.

Prema njegovim rečima, ta sredstva bi se umesto toga mogla iskoristiti za ukidanje takozvanog „poreza na pakete“.

Hafenecker je ocenio da olakšani uslovi za prelazak na redovan status boravka predstavljaju dodatni „faktor privlačenja“. Takođe je istakao da to potkopava cilj da se pogođena lica vrate u svoju matičnu zemlju nakon završetka rata.

Karner: Nova regulativa za vojno sposobne osobe takođe služi interesima Ukrajine

Ministar unutrašnjih poslova Karner istakao je da činjenica da ukrajinski muškarci vojno sposobnog uzrasta više ne dobijaju automatski zaštićeni status predstavlja napredak. Naglasio je da je to takođe u interesu Ukrajine.

Kada je reč o proveri dokumenata i uverenja, Karner je izrazio puno poverenje u Saveznu kancelariju za imigraciju i azil (BFA), ističući da je ova agencija uspešno uspela da „suzbije zloupotrebe azila u velikim razmerama”.

Karner je naveo da će naknadno izneti podatke o tome koliko Ukrajinaca starosti između 18 i 60 godina trenutno ima pravo boravka u Austriji na osnovu propisa za raseljena lica.

Što se tiče prelaska na redovnu dozvolu boravka, Karner je napomenuo da mnogi Ukrajinci već rade u Austriji i da su postali deo društva. Prema njegovim rečima, 11.000 osoba već poseduje dozvolu boravka na osnovu Zakona o nastanjivanju i boravku. Nakon pet godina, oni bi imali mogućnost da dobiju dozvolu boravka EU.